مقالات

راهنمای ساخت و حذف یوزر در لینوکس + افزودن امتیاز sudo

ساخت یوزر در لینوکس و حذف آن از مواردی به شمار می‌رود که ادمین‌ها باید با آن آشنا باشند. در این مطلب از ابر زس نحوه ساخت یوزر در لینوکس، افزودن امتیازات sudo به آن و نیز حذف یوزر را در توزیع‌های CentOS، دبیان و اوبونتو آموزش می‌دهیم.

داشتن حساب‌های متنوع برای کاربران مختلف و تنظیم مجوزها، به منظور بهبود امنیت، روش مناسبی است. برای انجام این دستورات به دسترسی روت نیاز دارید. البته حتی اگر یوزر فعلی، فاقد امتیاز باشد، با استفاده از مکانیزمی به نام «sudo» می‌‌توان دستورات را با دسترسی Administrator اجرا کرد. علاوه بر این می‌توان با اجرای «su» و سپس وارد کردن رمز عبور روت، دستورات را با دسترسی روت اجرا نمود.

از طریق لینک‌های زیر، به سرعت به بخش مورد نظر دسترسی پیدا کنید:

در این مقاله از نام فرضی «ali» برای نام کاربری استفاده کرده‌ایم و طبیعتا باید نام دلخواه خود را با آن جایگزین کنید.

آموزش ساخت یوزر در لینوکس CentOS 8

وقتی که برای اولین بار از یک سرور جدید لینوکس استفاده می‌کنید، افزودن و حذف کاربران از اولین کارهایی است که به آنها نیاز پیدا می‌کنید. در ادامه این مقاله، نحوه ساخت یوزر در لینوکس، اختصاص امتیازات sudo و حذف کاربران در سرور CentOS 8 را آموزش می‌دهیم.

پیش نیازها
در این مقاله فرض بر این است که شما به عنوان یک یوزر غیر روت با sudo فعال وارد سرور CentOS 8 شده‌اید. اگر به‌عنوان یوزر روت وارد شده‌اید، می‌توانید دستورات sudo را به کار نبرید.

افزودن کاربران در CentOS

برای ساخت کاربر در لینوکس (توزیع CentOS 8) کافی است دستور زیر را تایپ کنید:

sudo adduser ali

در مرحله بعد، باید یک رمز عبور را انتخاب و وارد کنید. برای انجام این کار، از دستور passwd استفاده کنید:

sudo passwd ali

برای تایید رمز عبور، از شما خواسته می‌شود تا دوباره آن را وارد کنید. اکنون ساخت یوزر در لینوکس CentOS 8 به اتمام می‌رسد و می‌توانید از آن استفاده کنید.

نکته: اگر SSH سرور شما اجازه احراز هویت مبتنی بر پسورد را نمی‌دهد، امکان اتصال به سرور از طریق یوزر جدید را نخواهید داشت. در آینده در مقاله‌ای جداگانه، راهکاری برای این موضوع ارائه خواهیم داد.

افزودن امتیازات Sudo به یک کاربر در CentOS

اگر کاربر جدید توانایی اجرای دستورات با امتیازات root را داشته باشد، باید به آن اجازه دسترسی به sudo را بدهید. انجام این کار را با افزودن کاربر به گروه wheel (که به طور پیش‌فرض به تمام اعضای خود دسترسی sudo می‌دهد) امکان‌پذیر است. با استفاده از دستور usermod می‌توانید یوزر جدید را به wheel group اضافه کنید:

sudo usermod -aG wheel ali

اکنون کاربر جدید شما می‌تواند دستورات را با امتیازات administrative اجرا کند. برای انجام این کار، sudo را قبل از دستوری که می‌خواهید به عنوان مدیر اجرا و اضافه کنید و دستور «some_command» را با دستور دلخواه خود جایگزین نمایید:

sudo some_command

در این مرحله، از شما خواسته می‌شود رمز عبور حساب کاربری خود را وارد کنید (نه رمز عبور root). پس از ارسال رمز عبور صحیح، دستوری که وارد کرده‌اید با امتیازات root اجرا می‌شود.

مدیریت کاربران با امتیازات Sudo در CentOS

در حالی که می‌توانید با استفاده از usermod کاربران را از یک گروه اضافه و حذف کنید، این دستور نشان نمی‌دهد که کاربران عضو کدام گروه هستند. برای مشاهده اینکه کدام کاربران عضو گروه wheel هستند (و قاعدتا از امتیاز sudo بهره می‌برند)، می توانید از دستور lid استفاده کنید. از کامند lid معمولا برای نشان دادن اینکه یک کاربر به کدام گروه تعلق دارد، استفاده می شود، اما با فلاگ g-، می‌توانید آن را معکوس کنید و نشان دهید که کدام کاربران در یک گروه هستند:

sudo lid -g wheel
Output
centos(uid=1000)
 ali(uid=1001)

درنهایت خروجی بالا، نام‌های کاربری و UID‌های مرتبط با گروه را به شما نشان می‌دهد.

نحوه حذف کاربران در CentOS 8

خب اکنون که با نحوه ساخت یوزر در لینوکس CentOS 8 آشنا شدید، در ادامه به آموزش نحوه حذف کاربر در این سرور می‌پردازیم.

اگر حساب کاربری دارید که دیگر به آن نیاز ندارید، بهتر است آن را حذف کنید. برای حذف کاربر بدون حذف فایل‌های مرتبط با آن، از دستور userdel استفاده کنید:

sudo userdel ali

اگر می‌خواهید دایرکتوری home کاربر را به همراه حساب کاربری او حذف کنید، از فلگ r-را به userdel اضافه کنید:

sudo userdel -r ali

با استفاده از هر یک از دستورهای بالا، کاربر به طور خودکار از هر گروهی که به آن اضافه شده است، از جمله گروه wheel، حذف می‌شود. اگر بعدها یوزر دیگری با همین نام اضافه کنید، برای دسترسی به sudo باید دوباره به گروه wheel اضافه شود.

آموزش نحوه ساخت یوزر در لینوکس دبیان ۸

همان‌طور که اشاره شد، یکی از اساسی‌ترین کارهایی که باید به‌عنوان مدیر یک سیستم‌عامل لینوکس بدانید، افزودن و حذف کاربران است. هنگامی که یک سیستم جدید ایجاد می‌کنید، به طور پیش فرض به شما حساب root داده می‌شود. در حالی که اجرای دستورات به وسطه یوزر روت به شما قدرت و انعطاف زیادی می‌دهد، می‌تواند مخرب باشد؛ به همین دلیل بهتر است که یک یوزر غیر روت برای انجام کارهای رایج اضافه کنید.

باید برای هر کاربر دیگری که روی سیستم خود دارید، حساب‌های اضافی ایجاد کنید. همچنین می‌توانید در مواقعی که به آن‌ها نیاز دارید، از طریق مکانیزمی به نام sudo، امتیازات administrator را کسب کنید. در ادامه، نحوه ایجاد حساب‌های کاربری، اختصاص امتیازاتsudo و حذف کاربران در دبیان را آموزش خواهیم داد.

افزودن کاربران در دبیان

اگر به عنوان کاربر root وارد سیستم شوید، می‌توانید با تایپ کردن نام یوزر، یک کاربر جدید ایجاد کنید:

adduser ali

اگر به عنوان یک یوزر غیر روت وارد شده‌اید که امتیازات sudo به او داده شده است، می‌توانید با تایپ کردن دستور زیر یک کاربر جدید اضافه کنید:

sudo adduser ali

هنگامی که دستور را اجرا می‌کنید، خروجی زیر را مشاهده خواهید کرد، سپس اعلان‌هایی ظاهر می‌شوند که از شما می‌خواهند یک رمز عبور را برای کاربر جدید انتخاب و آن را تأیید کنید.در مرحله بعد از شما خواسته می‌شود تا اطلاعات اضافی در مورد کاربر جدید را وارد کنید. این بخش کاملاً اختیاری است و اگر نمی‌خواهید اطلاعات را در این فیلدها وارد کنید، می‌توانید با زدن کلید ENTER از آن صرفنظر کنید.

در نهایت، از شما خواسته می‌شود که صحت اطلاعات وارد شده را تأیید کنید. برای ادامه، حرف Y را وارد کنید.

Output
Adding user `ali' ...
Adding new group `ali' (1001) ...
Adding new user `ali' (1001) with group `ali' ...
Creating home directory `/home/<^>ali' ...
Copying files from `/etc/skel' ...
Enter new UNIX password:
Retype new UNIX password:
passwd: password updated successfully
Changing the user information for ali
Enter the new value, or press ENTER for the default
        Full Name []: ali b
        Room Number []: 123
        Work Phone []: +98-21-91078149
        Home Phone []:
        Other []:
Is the information correct? [Y/n] y

دستور adduser یک کاربر، یک گروه و یک دایرکتوری اصلی برای کاربر شما ایجاد کرد. یوزر جدید شما اکنون آماده استفاده است و می‌توانید با استفاده از رمز عبوری که تنظیم کرده‌اید وارد شوید.

افزودن امتیازات Sudo به یک یوزر جدید در دبیان

اگر کاربر جدید شما نیاز به اجرای دستورات با امتیازات روت دارد، باید به کاربر جدید دسترسی به sudo بدهید. برای این کار باید دو رویکرد اضافه کردن کاربر به یک گروه کاربر sudo از پیش تعریف شده و تعیین امتیازات بر اساس هر کاربر در پیکربندی sudo را بررسی کنیم.

کاربر جدید را به Sudo Group اضافه کنید:

به‌طور پیش‌فرض، sudo در سیستم‌های Debian 8 به گونه‌ای پیکربندی شده است که امتیازات کامل را به هر یوزر در sudo group می‌دهد.

با استفاده از دستور group می‌توانید مشاهده کنید که یوزر جدید شما در چه گروهی قرار دارد:

groups ali
Output
ali : ali

به‌طور پیش فرض، یک یوزر جدید فقط در گروه خود قرار دارد که در زمان ساخت حساب ایجاد شده است و نام کاربری گروه و کاربر مشترک است.
برای افزودن کاربر به یک گروه جدید، کافی است از دستور usermod استفاده کنید:

usermod -aG sudo ali

گزینه aG- در اینجا به usermod می‌گوید که کاربر را به گروه‌های لیست شده اضافه کند. برای بررسی اینکه یوزر شما اکنون عضو گروه sudo است، دوباره از دستور groups استفاده کنید. خروجی به صورت زیر خواهد بود:

Output
ali: ali sudo

اکنون کاربر جدید قادر به اجرای دستورات با امتیازات مدیریتی است. هنگامی که به‌عنوان کاربر جدید وارد سیستم می‌شوید، می‌توانید با تایپ دستورات به‌طور معمول آنها را به‌عنوان کاربر معمولی خود اجرا کنید:

ls ~

با تایپ sudo در جلوی دستور می‌توانید دستوراتی را با امتیازات administrative اجرا کنید:

sudo ls /root

دستور sudo، از شما می‌خواهد یک رمز عبور وارد کنید. به این نکته توجه داشته باشید که باید به جای رمز عبور کاربر روت، رمز عبور حساب کاربری که دستور را صادر کرده است وارد کنید.

تعیین امتیازات Explicit یوزر در etc/sudoers/

به‌جای قرار دادن یوزر در گروه sudo، می‌توانید از دستور visudo استفاده کنید که یک فایل پیکربندی به نام etc/sudoers/ را در ویرایشگر پیش‌فرض سیستم باز می‌کند و به صراحت امتیازات را بر اساس هر کاربر مشخص می‌کند.

نکته: دقت کنید ویرایش فایل etc/sudoers/انعطاف‌پذیری بیشتری را ارائه می‌دهد، اما باید زمانی استفاده شود که به این انعطاف‌پذیری نیاز دارید، زیرا در مدیریت حساب‌های کاربری به توجه و دقت بیشتری نیاز دارد.

استفاده از دستور visudo تنها راه توصیه شده برای ایجاد تغییرات در etc/sudoers/ است؛ زیرا فایل را در برابر چندین ویرایش همزمان قفل و قبل از بازنویسی فایل، محتویات آن را بررسی می‌کند. این امر از پیکربندی اشتباه و از دست دادن امتیازات sudoجلوگیری می‌کند.

اگر به‌عنوان یوزر روت وارد شده‌اید، دستور زیر را تایپ کنید:

visudo

و اگر به‌عنوان یوزر غیر روت با امتیازات sudo وارد سیستم شده‌اید، دستور زیر را وارد کنید:

sudo visudo

به طور معمول دستور visudo ویرایش فایل etc/sudoers/ را در ویرایشگر vi باز می‌کند که برای کاربران مبتدی گیج کننده است. به‌طور پیش‌فرض در نسخه‌های جدید دبیان باید از دستور nano استفاده کرد که تجربه ویرایش متن آشناتری را ارائه می‌دهد. از کلیدهای جهت‌دار برای حرکت مکان نما استفاده کرده و خطی را که به شکل زیر است جستجو کنید:

/etc/sudoers
root    ALL=(ALL:ALL) ALL

اکنون فرمت خط زیر را کپی کنید، سپس کلمه root را برای ارجاع به کاربر جدیدی که می‌خواهید به آن امتیازات sudo بدهید، تغییر دهید:

/etc/sudoers
root    ALL=(ALL:ALL) ALL
ali ALL=(ALL:ALL) ALL

باید به ازای هر کاربری که می‌خواهید امتیازات sudo کامل داشته باشد، این خط را اضافه کنید.

در نهایت وقتی کارتان تمام شد، می‌توانید با زدن کلیدهای Y ،CTRL-X و ENTERفایل را ذخیره کنید.

نحوه حذف یک کاربر در دبیان

اکنون که با مراحل ساخت یوزر در لینوکس Debian 8 آشنا شدید، در این بخش می‌خواهیم به آموزش نحوه حذف کاربر بپردازیم.

می‌توانید یوزر خود را بدون حذف فایل‌های او، با تایپ عبارت زیر به‌عنوان root حذف کنید:

deluser ali

و اگر به عنوان کاربر غیر روت با امتیازات sudo وارد شده‌اید، برای حذف آن می‌توانید دستور زیر را تایپ کنید:

sudo deluser ali

اگر می‌خواهید دایرکتوری اصلی کاربر را هنگام حذف کاربر حذف کنید، دستور زیر را به عنوان root وارد کنید:

deluser --remove-home ali

اگرمی‌خواهید این کار را به عنوان یک کاربر غیر روت با امتیازات sudo اجرا کنید، باید دستور زیر را به کار ببرید:

sudo deluser --remove-home ali

اگر قبلاً امتیازات sudo را برای کاربری که با ویرایش فایل etc/sudoers/ حذف و پیکربندی کرده‌اید، باید از دستور زیر برای حذف استفاده کنید:

visudo

یا اگر یک یوزر غیر روت با امتیازات sudo هستید کامند زیر را به کار ببرید:

sudo visudo

سپس در فایل، خط مرتبط با کاربر خود پیدا کرده و آن را حذف کنید.

Output
root    ALL=(ALL:ALL) ALL
ali   ALL=(ALL:ALL) ALL   # DELETE THIS LINE

با اجرای این دستور، حتی اگر کاربر جدیدی با همین نام ساخته شود، به طور تصادفی امتیازات sudo به او داده نمی‌شود.

آموزش نحوه ساخت یوزر در لینوکس اوبونتو ۲۲.۰۴

برای ایجاد یک کاربر لینوکس مانند دو روش قبلی ابزاری به نام sudo روی سیستم‌های اوبونتو وجود دارد. این ابزار به شما اجازه می‌دهد تا یک دستور را به عنوان یک کاربر دیگر اجرا کنید؛ از جمله کاربرانی که دارای امتیازات administrative هستند. در ادامه با ما همراه باشید تا با نحوه ساخت یوزر لینوکس و حذف آن در اوبونتو آشنا شوید.

پیش نیازها

برای تکمیل این آموزش، باید به سروری که اوبونتو را اجرا می‌کند، دسترسی داشته باشید. اطمینان حاصل کنید که دسترسی روت به سرور و فایروال را فعال کرده‌اید.

نحوه ایجاد کاربر در اوبونتو

اگر به‌عنوان کاربر روت به سیستم وارد شده‌اید، با استفاده از دستور زیر در هر زمان می‌توانید یک کاربر جدید اضافه کنید:

adduser ali

اگر به‌عنوان یک کاربر غیر روت وارد شده‌اید که دارای امتیازات sudo است، برای افزودن یک کاربر باید دستور زیر را به کار ببرید:

sudo adduser ali

در مرحله بعد از شما خواسته می‌شود تا مراحل زیر را وارد و تایید کنید:

  • برای کاربر جدید یک پسورد تعیین و تأیید کنید.
  • اطلاعات لازم را در مورد کاربر جدید وارد کنید. این مرحله اختیاری است و اگر نمی‌خواهید این فیلدها را تکمیل کنید، می‌توانید با فشار دادن کلید ENTER آن را رد کنید.
  • در نهایت، از شما خواسته می شود که صحت اطلاعات ارائه شده را تأیید کنید. برای این کار باید کلید Y را فشار دهید.

اکنون کاربر جدید ایجاد شده و می‌توانید با استفاده از رمز عبوری که تعیین کرده‌اید، وارد شوید. اگر نیاز دارید که کاربر جدید شما دارای امتیازات administrative باشد، مراحل بعد را انجام دهید.

افزودن کاربر جدید به Sudo Group

برای اینکه کاربر جدید به امتیازات روت دسترسی داشته باشد، باید به او دسترسی sudoرا بدهید. به این منظور باید روش‌های، اضافه کردن کاربر به sudo user group و مشخص کردن امتیازات بر اساس هر کاربر در پیکربندی sudo را طی کنید.

به‌طور پیش‌فرض، sudo در سیستم‌های اوبونتو ۲۲.۰۴ به گونه‌ای پیکربندی شده است که امتیازات کامل را به هر کاربر در گروه sudo بدهد.

با استفاده از دستور group می‌توانید مشاهده کنید که کاربر جدید شما در چه گروه‌هایی قرار دارد:

groups ali
Output
ali : ali

به‌طور پیش‌فرض، یک کاربر جدید فقط در یک گروه قرار می‌گیرد، زیرا adduser علاوه بر پروفایل کاربر، گروه را ایجاد می‌کند.
یوزر و گروه نام یکسانی دارند. برای افزودن کاربر به یک گروه جدید، می‌توانید از دستور usermod استفاده کنید:

usermod -aG sudo ali

گزینه aG-به usermod می‌گوید که کاربر را به گروه‌های فهرست شده اضافه کند.

به این نکته توجه داشته باشید که دستور usermod خود به امتیازات sudo نیاز دارد. این بدان معناست که تنها در صورتی می‌توانید کاربران را به گروه sudo اضافه کنید که به‌عنوان کاربر روت یا به عنوان کاربری که قبلاً به‌عنوان عضوی از گروه sudo اضافه شده است، وارد شده باشید. در مورد دوم، شما باید قبل استفاده از دستور usermod از sudo استفاده کنید مانند مورد زیر:

sudo usermod -aG sudo ali

مشخص کردن امتیازات Explicit User در etc/sudoers/

به‌عنوان جایگزینی برای قرار دادن کاربر در گروه sudo، می‌توانید از دستور visudo استفاده کنید که یک فایل پیکربندی به نام etc/sudoers/ را در ادیتور پیش‌فرض سیستم باز کرده و امتیازات را بر اساس هر کاربر مشخص می‌کند.

استفاده از visudo تنها راه پیشنهادی برای ایجاد تغییرات در etc/sudoers/ است؛ زیرا فایل را در برابر ویرایش‌های همزمان قفل می‌کند و قبل از بازنویسی فایل، یک بررسی اعتبارسنجی روی محتویات آن انجام می‌دهد. این دستور به جلوگیری از وضعیتی کمک می‌کند که در آن sudo را به اشتباه پیکربندی کرده‌اید و نمی‌توانید مشکل را برطرف کنید؛ زیرا امتیازات sudo را از دست داده‌اید.

اگر به‌عنوان یوزر root وارد شده‌اید، دستور زیر را اجرا کنید:

visudo

و اگر به‌عنوان یک یوزر non-root با امتیازات sudo به سیستم وارد شده‌اید‌، همان دستور را با پیشوند sudo به کار ببرید:

sudo visudo

به‌طور معمول، این دستور etc/sudoers/ را در ادیتور vi باز می‌کند که می‌تواند برای کاربران مبتدی کمی گیج‌کننده باشد. در نسخه‌های جدید اوبونتو، visudo از ادیتور تکست nano استفاده می‌کند که دسترسی و کار با آن راحت‌تر است. از کلیدهای جهت دار برای حرکت مکان نما استفاده کرده و خطی را که مانند زیر است پیدا کنید:

etc/sudoers/
root    ALL=(ALL:ALL) ALL

زیر این خط، خط هایلایت شده زیر را اضافه کنید. حتماًali را به نام پروفایل کاربری که می‌خواهید به آن امتیازات sudo بدهید تغییر دهید:

etc/sudoers/
root    ALL=(ALL:ALL) ALL
ali ALL=(ALL:ALL) ALL

برای هر کاربر یک خط جدید مانند بالا را اضافه کنید تا به آنها امتیازات sudo داده شود. در پایان کار، با فشار دادن کلیدهای CTRL + X و به دنبال آنها Y و سپس ENTER، فایل را ذخیره کرده و ببندید.

تست امتیازات Sudo کاربر در اوبونتو

اکنون کاربر جدید شما قابلیت اجرای دستورات با امتیازات administrative را دارد. هنگامی که به‌عنوان کاربر جدید به سیستم وارد می‌شوید، می‌توانید دستورات دلخواه را اجرا کنید. توجه داشته باشید که باید «some_command» را با دستور دلخواه خود جایگزین نمایید:

some_command

با تایپ sudo قبل از هر دستور، می‌توانید آن را با امتیازات administrative اجرا کنید:

sudo some_command

هنگام انجام این کار، از شما خواسته می‌شود رمز عبور حساب کاربری را که با آن وارد شده اید، وارد کنید.

حذف کاربر در اوبونتو

اکنون که با نحوه ساخت یوزر در لینوکس آشنا شدید، در صورتی که دیگر نیازی به آن ندارید، می‌توانید حساب کاربری مورد نظر را حذف کنید.

با اجرای دستور زیر به صورت کاربر روت می‌توانید آن را بدون حذف هیچ یک از فایل‌های او حذف کنید:

deluser ali

اگر به‌عنوان کاربر غیر روت با امتیازات sudo وارد شده‌اید، از دستور زیر استفاده کنید:

sudo deluser ali

اگر بخواهید هنگام حذف یوزر، دایرکتوری اصلی آن را حذف کنید، باید دستور زیر را به‌عنوان root صادر کنید:

deluser --remove-home ali

و اگر به‌عنوان یک کاربر غیر روت با امتیازات sudo وارد شده‌اید، کافی است دستور را با پیشوند sudo اجرا کنید:

sudo deluser --remove-home ali

اگر قبلاً امتیازات sudo را برای کاربری که حذف نموده‌اید، پیکربندی کرده‌اید، ممکن است بخواهید دوباره خط مربوطه را حذف کنید:

visudo

اگر یوزر غیر روت هستید می‌توانید برای دسترسی با امتیاز sudo از دستور زیر استفاده کنید:

sudo visudo
etc/sudoers/
root    ALL=(ALL:ALL) ALL
ali ALL=(ALL:ALL) ALL   # DELETE THIS LINE

با انجام این کار، اگر کاربر جدیدی با نام مشابه کاربر حذف شده قبلی را اضافه کنید، به‌طور تصادفی امتیازات sudo به او داده نمی‌شود.

جمع بندی

در این مقاله آموزشی به نحوه ساخت یوزر در لینوکس CentOS 8، دبیان ۸ و اوبونتو ۲۲.۰۴ پرداختیم و شما را با مراحل هریک آشنا کردیم. با دنبال کردن مراحل ارائه شده در این مقاله و با استفاده از دستور sudo به‌راحتی می‌توانید کاربر مورد نظر خود را ایجاد و حذف کنید یا به کاربر دسترسی Administrative بدهید. مدیریت کارآمد کاربر به شما این امکان را می‌دهد که کاربران را از هم جدا کنید و تنها دسترسی‌های مورد نیاز را به آنها بدهید.

با خرید سرور ابری زَس، می‌توانید سیستم‌عامل دلخواه خود از جمله نسخه‌های مختلف ویندوز یا توزیع‌های متنوع لینوکس را انتخاب کنید و سرور را به همراه میزان منابع دلخواه، در یک دقیقه، تحویل بگیرید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا

دریافت سرویس تست رایگان

ارتباط با ابر زَس

تلفن:        91078149 –  021

ایمیل:       [email protected]